Stoppen met roken

Stoppen met roken

Wat is het?

Stoppen met roken is een belangrijke persoonlijke en beredeneerde beslissing. Elke roker denkt er wel eens aan om te stoppen. De nadelen steken steeds vaker de kop op: hoesten, je fysieke conditie gaat erop achteruit (je bent snel buiten adem), je reuk-en smaakzin vermindert, je hebt een slechte adem, gele/bruine vingers en tanden en je ruikt niet lekker. Daarnaast is de hoge prijs van sigaretten een bijkomende reden om te stoppen.

Vroeg of laat lijdt je gezondheid eronder. Roken kan immers leiden tot ernstige aandoeningen, zoals  kanker en hart- en vaatziekten of in sommige gevallen de dood. Elk jaar sterven in België bijna 20.000 mensen aan roken.

Sigarettenrook bevat ongeveer 4000 giftige chemische stoffen: o.a. teer, gassen (koolstofmonoxide, stikstofoxide) en zware metalen (cadmium, kwik, lood, chroom).

De gevolgen voor je gezondheid zijn dan ook niet min:

  • Longen: Je hebt kans op een terugkerende of chronische bronchitis (veel hoesten en slijmen). Roken is ook de belangrijkste oorzaak van emfyseem, een verminderde elasticiteit van de longen. Door emfyseem  wordt je sneller kortademig. In de ergste gevallen leidt het tot longkanker.
  • Hart- en bloedvaten: Mogelijke gevolgen van roken zijn een hartkramp, een hartaanval (geen bloedtoevoer meer naar een deel van het hart), een slechte doorbloeding in de onderste ledematen, handen en in andere weefsels.
  • Vruchtbaarheid: Vrouwen kunnen door roken moeilijker zwanger worden. Tijdens de zwangerschap zijn er risico's voor het kind en de moeder, onder meer een groter risico op miskramen en te vroeg geboren baby's met te laag geboortegewicht. Bij de mannen vermindert de kwaliteit van het sperma en gaat de potentie achteruit.
  • Hersenen: Rokers hebben een grotere kans op een beroerte dan niet-rokers.
  • Huid: Roken bezorgt je sneller, meer en diepere gezichtsrimpels.
  • Tanden: Van roken worden je tanden geel en je hebt meer last van bloedend tandvlees.
  • Wonden: Roken belemmert wondgenezing.  Rokers krijgen sneller en meer ontstekingen en de wonden genezen trager.
  • Andere: Rokers hebben een hoger risico op diverse andere kankers, zoals van het strottenhoofd, de mond, lip, blaas, nier …

De voordelen van stoppen met roken zijn duidelijk. Op korte termijn verbeteren je conditie en je sociale relaties. Op lange termijn heb je minder kans om ziek te worden. Een roker is verslaafd aan nicotine en is er afhankdlijk van. Het lichaam aan nicotine gewend geraakt en vraagt constant om nieuwe dosissen. De zin om te roken steekt dus regelmatig de kop op en de behoefte om te roken manifesteert zich meer en meer.

Wat kan je zelf doen?

Je kan zelf testen hoe verslaafd je bent aan nicotine. Daarvoor werd de test van Fagerström ontwikkeld, bestaande uit de volgende vragen:

Hoe snel na het wakker worden rook je ’s morgens je eerste sigaret?

Binnen de eerste 5 min. (3)

6 - 30 min. (2)

30 - 60 min. (1)

na 60 min. (0)

Vind je het moeilijk om niet te roken op plaatsen waar het verboden is? (bv. bioscoop, bibliotheek, restaurants,…)

Ja (1)

Nee (0)

Welke sigaret zou voor jou het makkelijkst zijn om op te geven?

De eerste van de dag (0)

Een andere (1)

Hoeveel sigaretten rook je per dag?

minder dan 10 (0)

11 - 20 (1)

21 - 30 (2)

31 of meer (3)

Rook je de eerste uren van de ochtend meer dan de rest van de dag?

Ja (1)

Nee (0)

Rook je als je zo ziek bent dat je de hele dag in bed moet blijven?

Ja (1)

Nee (0)

Tel de waarden naast je antwoorden op om jouw graad van verslaafdheid te kennen:

Tussen 0 en 2 - niet verslaafd

Tussen 3 en 4 - licht verslaafd

Tussen 5 en 6 - gemiddeld verslaafd

Tussen 7 en 10 - zwaar verslaafd


De gedachte aan stoppen bezorgt de roker een fysiek gemis of de angst om aan te komen.

  • Fysiek gemis: Stoppen met roken bezorgt je onaangename gewaarwordingen, afhankelijk van graad van je verslaafdheid. Dat is het ontwenningssyndroom. De symptomen zijn: opgejaagdheid, humeurigheid, slecht slapen, soms duizeligheid, buikpijn, hoofdpijn, veel zin om te roken. Deze symptomen zijn van voorbijgaande aard en zijn te bekampen met hulpmiddelen voor elke graad van verslaafdheid. Niet meer roken wordt gemakkelijker naarmate de tijd vordert.
  • Sommige ex-rokerskomen aan, omdat ze meer eten en snoepen of omdat ze anders eten. Het lichaam verandert ook door niet meer te roken. Het wordt gemiddeld twee tot vier kilo zwaarder. Op je eetgewoonten letten is dus de boodschap. Je kan extra gewicht beperken door een nicotinevervanger te gebruiken. 

Wat kan je apotheker doen?

 Je apotheker zal je enkele vragen stellen waarover je al eens over kunt nadenken:

  • Hoe lang rook je al?
  • Hoeveel sigaretten rook je per dag?
  • Heb je altijd min of meer hetzelfde aantal sigaretten gerookt?
  • Heb je al geprobeerd om te stoppen met roken?
  • Wat heb je geleerd uit die poging om te stoppen, wat je zou kunnen helpen bij een nieuwe poging?

Nicotinevervangers

De efficiëntie van nicotinevervangers is ondertussen bewezen. De nicotine in deze middelen werkt in op de nicotine-receptoren in ons lichaam, zoals sigaretten dat ook doen. Op die manier verminderen deze geneesmiddelen de ontwenningsverschijnselen. Ze worden meestal in een stappenplan toegepast. Zo vermindert de toegediende nicotine stap voor stap. Hierdoor daalt het aantal nicotinereceptoren geleidelijk en heb je steeds minder behoefte aan nicotine en een sigaret. Ander voordeel: je inhaleert geen giftige stoffen van tabaksrook.

Nicotine-bevattende geneesmiddelen zijn verkrijgbaar in verschillende vormen.

  • Nicotinepleisters:
    • Nicotinepleisters geven gedurende zestien of vierentwintig uur nicotine vrij. Ze zijn het meest geschikt voor de zwaardere rokers, die al binnen het eerste half uur na het opstaan roken. Nicotinepleisters onderdrukken het continue verlangen naar sigaretten. De 16-uur pleisters om te stoppen met roken kunnen een oplossing bieden als de 24-uur pleisters je slapeloosheid bezorgen.
    • Gebruik één nicotinepleister per dag gedurende acht tot twaalf weken.
    • Plak de pleister op onbehaarde huid en wissel elke dag van plaats.
  • Nicotinehoudende zuigtabletten, kauwgom, inhalatieapparaten en mondsprays nemen het onmiddellijke verlangen om te roken weg. Als deze producten je de hik, maagzuur of irritatie van de keel bezorgen, dan moet je overschakelen op pleisters. Eventueel kunnen de verschillende middelen ook in zekere mate gecombineerd worden.
    • Kauwgom:
      • Zuig eerst op de kauwgom
      • Kauw dan traag gedurende 30 à 40 minuten of parkeer de kauwgom regelmatig tussen kaak en tanden
      • Gebruik 15 minuten voor en tijdens het kauwen geen dranken, zoals koffie, thee of cola, enkel water
      • 4 mg bij zware rokers (> 20 sigaretten/dag), 2 mg bij lichtere rokers
      • Neem gemiddeld één kauwgom per uur.
      • Neem elke dag een kauwgom, gemiddeld gedurende 12 weken en verminder de dosering geleidelijk   

Begeleiding

Laat je niet ontmoedigen door een mislukking. De meeste oud-rokers hebben meerdere pogingen ondernomen. De kans op succes verhoogt de volgende keer. Laat je begeleiden door een professional (apotheker, huisarts, tabakoloog). Studies bewijzen dat kans op slagen daarmee verhoogt. Er bestaan allerlei efficiënte middelen die je kunnen helpen écht te stoppen. Gebruik ze dus. Blijf doorgaan met stoppen. Als je dan toch een keer hebt gerookt: kan gebeuren. Geen schuldgevoelens!  Vraag je af waarom je deze vergissing hebt begaan en leer ervan. Probeer door te gaan met stoppen. Het zou zo spijtig zijn als je na één vergissing weer met roken zou beginnen

Enkele tips:

  • Informeer je goed en denk eerst goed na. Neem dan een duidelijk besluit.
  • Stop op één bepaalde dag (maandag of in het weekend?).
  • Gooi je sigaretten, asbakken en aanstekers weg.
  • Zoek hulp: zo verhoog je je slaagkansen.
  • Vraag steun aan vrienden.
  • Verzin andere dingen om te doen. Zin in een sigaret?  Doe dan iets anders, bv. water drinken, fruit eten, diep ademen, naar een andere ruimte gaan, bewegen, wandelen, een klusje ...
  • Denk positief: geloof er in! " ik kan het", "ik kan zonder sigaretten".
  • Beloon jezelf, want dat is beter vol te houden, bv. met een cadeautje (een dag, een week, een maand...)
  • De Tabak Stop Lijn is een gratis telefoonnummer voor informatie en advies over stoppen met roken: 0800 111 00. Surf ook eens naar deze website.

Wanneer raadpleeg je best je arts?

Een arts kan je aan andere geneesmiddelen help, o.a. geneesmiddelen die de ontwenningsverschijnselen doen afnemen, en in het bijzonder de behoefte om te roken. Dat zijn dan geen nicotinevervangers die enkel op medisch voorschrift te verkrijgen zijn. Deze producten zijn niet geschikt voor iedereen. Bij zwangerschap, borstvoeding, cardiovasculaire ziekte (eerdere hartinfart of beroerte) ga je ook best langs bij je arts.