Reflux, dyspepsie (zure maag), nausea en braken

Reflux, dyspepsie, nausea en braken

Wat is het?

Bij reflux vloeit de maaginhoud in de slokdarm. Dat merk je aan een opstijgend branderig gevoel achter het borstbeen, soms tot in de keel (Pyrosis) en aan een zure regurgitatie. Dat zijn zure secreties die tot in de keel terugvloeien, vooral bij het vooroverbuigen. Zowel baby’s als volwassenen zijn een risicogroep. Bij baby’s is reflux tot op een bepaald niveau normaal.  De duur en de ernst van reflux kunnen erg variëren. Het kan sporadisch of continu voorkomen. Reflux kan mild zijn, maar ook fel. Als je chronische reflux hebt, dan heb je twee of meer dagen per week een refluxoprisping gehad in de voorbije drie maanden. We spreken dan van een gastro-oesofagale refluxziekte.

Dyspepsie is een zure maag of indigestie. Dit wijst op een slechte spijsvertering of een zgn. epigastrisch ongemak. Dyspepsie is een symptoom, geen ziekte. Je herkent dyspepsie aan:

  • Een opgeblazen gevoel in maagstreek na de maaltijd
  • Een snel gevoel van verzadiging tijdens de maaltijd
  • Zwaarte in de bovenbuik
  • Een branderig gevoel in de maagstreek dat niet opstijgt achter het borstbeen

Dyspepsie heeft de volgende mogelijke oorzaken:

  • Voeding: je eet te snel of te veel (koffie, alcohol, koolzuurhoudende dranken)
  • Geneesmiddelen: o.a. anti-inflammatoire geneesmiddelen, aspirine, ijzer, calciumantagonisten (bloeddrukdaler), bisfosfonaten (osteoporose)
  • Nicotine
  • Stress
  • Onderliggende aandoening: gastro-oesofagale refluxziekte, maagzweer, vertraagde maaglediging, maagbreuk, maagkanker

 Nausea (misselijkheid) en braken kunnen het gevolg zijn van een aantal oorzaken:

  • Gastro-intestinale aandoeningen (acute gastro-enteritis, verteringsproblemen, mechanische obstructie maaguitgang)
  • Geneesmiddelen (o.a. antibiotica, cytostatica, opiaten, oestrogenen, stoppen medicatie (bv. slaapmiddelen en opiaten)
  • Neurologische aandoeningen  (migraine, hoofdtrauma, reisziekte)
  • Cardiovasculaire aandoeningen (acuut myocardinfarct, congestief hartfalen)
  • Metabole aandoeningen (diabetes en keto-acidose)
  • Andere: o.a. zwangerschap, na operatie, radiotherapie, psychogene oorzaak

Wat kan je zelf doen?

  • Vermijd vetrijke of sterk gekruide maaltijden.
  • Vermijd alcohol.
  • Vermijd bepaalde voedingswaren, o.a. chocolade, koffie, munt, uien, look en koolzuurhoudende dranken.
  • Probeer twee tot drie uur voor het slapen niet meer te eten.
  • Ga niet neerliggen direct na de maaltijd.
  • Vervang de klassieke drie maaltijden door vijf kleinere porties.
  • Als je vooral ’s nachts last hebt: verhoog het hoofdeinde van je bed met behulp van een verstelbare hoofdsteun of blokjes van 15-20 cm onder de voorpoten van het bed.
  • Stop met roken.
  • Bij zwaarlijvigen: vermijd spannende kledij en vermager.

Extra tips bij zwangerschapsbraken:

  • Eet iets 15 minuten voor het opstaan en sta daarna traag op.
  • Neem frequente, kleine maaltijden (meer koolhydraten, minder vet).
  • Drink frequent in kleine hoeveelheden (bij voorkeur koolzuurhoudend).
  • Vermijd uitlokkende geuren of voeding.
  • Rust voldoende in liggende houding.
  • Neem voldoende frisse lucht.

Wat kan je apotheker doen?

Reflux:

Antacida (o.a. Gaviscon, Rennie, Maalox): neutralisatie maagzuur

  • Behandelt symptomen, werkt niet genezend.
  • Werkt snel, maar kort.
  • Gebruik zo nodig na de maaltijd.
  • Voorzorg: interval 1 à 2 uur met inname van andere geneesmiddelen (bv. met ijzersupplement)

H2-antihistaminica (ranitidine 75 mg): vermindert maagzuursecretie

  • Alternatief voor antacidum
  • 75 mg 2x/dag
  • Indien klachten langer dan een week duren, consulteer je arts.

Dyspepsie/ nausea, braken:

  • Gastroprokinetica (domperidone (Motilium), metoclopramide (Dibertil)): versnelt de maaglediging
  • Plantaardige preparaten  (o.a. op basis van gember, citroenmelisse)

Zwangerschapsbraken:

  • Enkel indien echt nodig, geen continu gebruik
  • 1ste keus: H1- antihistaminica: meclozine (Postafene), difenhydramine (Nustatine, Rcalm), dimenhydrinaat (Paranausine)
  • Metoclopramide (Dibertil)
  • Vitamine B6

Wanneer raadpleeg je best je arts? 

Bij deze alarmsymptomen:

  • Bloedverlies via stoelgang (donkere stoelgang)
  • Bloed overgeven
  • Plotse vermagering
  • Hevige, toesnoerende pijn achter het borstbeen
  • Moeilijkheden bij het slikken (dysfagie)
  • Frequent overgeven (laatste maand meer dan één maal per week)
  • Scherpe pijn

Je wordt doorverwezen bij:

  • Chronisch gebruik van anti-inflammatoire geneesmiddelen (o.a. ibuprofen, diclofenac), aspirine, maagbeschermers
  • Klachten voor het eerst bij 50-plussers
  • Kinderen jonger dan 12 jaar
  • Erge reflux bij zwangerschap (meestal milde reflux door verhoogde druk in buik)

Bij nausea en braken:

  • Als het braken langer dan twee dagen duurt
  • Bij een ernstige vorm van zwangerschapsbraken
  • Bij een vermoeden van braken/nausea door medicatie
  • Bij herhaaldelijk braken door een kind jonger dan twee jaar