Constipatie

Constipatie

Wat is het?

We spreken van constipatie wanneer de ontlasting minder dan drie keer per week tot stand komt of als er een moeilijke of pijnlijke ontlasting is door harde stoelgang. Vaak is er een gevoel van onvolledige ontlasting. Bejaarden, (zwangere) vrouwen en kinderen hebben allemaal een hoger risico op constipatie. Ook na een operatie of bevalling is er een hoger risico op constipatie. Deze aandoening kan tijdelijk zijn (enkele weken), maar ook chronisch (meer dan 3 maand).

Constipatie kan verschillende oorzaken hebben:

  • Voeding: te weinig vezels, onvoldoende drinken
  • Te weinig beweging
  • Negeren van ontlastingsdrang (vnl. kinderen die niet durven naar toilet gaan op school)
  • Veranderingen: veroudering (vertraagde transit, inname meerdere geneesmiddelen), zwangerschap (vooral 1ste en 3de trimester door verminderde transit, andere eetgewoonten, ijzer- en calciumpreparaten, verhoogde druk op darmen, minder fysieke activiteit), reizen (verstoring dagritme en voedingspatroon), rookstop (nicotine werkt laxerend)
  • Bijwerking medicatie (opiaten, anticholinergica, tricyclische antidepressiva, antipsychotica, diuretica, antacida (aluminium, calcium), calciumantagonisten, ijzer, laxativamisbruik)

Mogelijke onderliggende oorzaken van constipatie zijn:

Vertraagde darmtransit als gevolg van:

  • Neurologische aandoeningen (mutiple sclerose, Parkinson, cardiovasculair accident, ruggenmergletsels)
  • Metabole/endocriene aandoeningen (diabetes, verminderde schildklierwerking, hypercalciëmie ...)
  • Systemische aandoeningen (lupus)

Bekkenbodemdysfunctie of anorectale dysfunctie/letsels

Vernauwing ter hoogte van de darmen (colon/rectum): tumor, diverticula

Prikkelbare darmsyndroom

Wat kan je zelf doen?

  • Neem voldoende vezels in (eventueel als supplement: zemelen, psyllium ...).
  • Neem voldoende vocht in (tot 2 liter per dag).
  • Beweeg voldoende.
  • Negeer de ontlastingsdrang niet.

Wat kan je apotheker doen?

Zwelmiddelen (ispaghul, sterculiagom, guargom)

  • Bv. Colofiber, Fybogel
  • Veel drinken is hier vereist, zoniet grotere kans op constipatie
  • Effect merkbaar vanaf één tot drie dagen na inname

Osmotische laxativa

  • Lactulose (o.a. Duphalac, Bifiteral), sorbitol, PEG/macrogol (oa Movicol, Forlax)
  • Effect merkbaar vanaf één tot twee dagen na inname

Lubrifiërende middelen (vloeibare paraffine)

  • Bv. Lansoyl
  • Effect: vanaf zes tot acht uur na inname

Contactlaxativa

  • Senna en sennosiden (bv. Fuca, Prunasine)
  • Bisacodyl en picosulfaat (bv. Dulcolax, Laxoberon, Wylaxine)
  • Effect: vanaf vijf tot tien uur na inname
  • Alleen kortdurend gebruik

Laxativa voor rectaal gebruik

  • Bv. Fleet enema, Microlax, Glycerine suppo’s
  • Snel effect: vanaf vijf tot dertig minuten na toediening

Bij zwangerschap/borstvoeding:

  • Eerste keus: zwelmiddel of osmotisch laxatief (lactulose, macrogol)
  • Glycerinesuppo’s

Wanneer raadpleeg je best je arts?

Wanneer de klachten langer dan twee weken aanhouden, wanneer je bloed in de ontlasting vindt of wanneer de ontlasting zeer pijnlijk is, dan raadpleeg je best je arts. Constipatie wordt vaak afgewisseld met diarree, buikkrampen, braken of een opgeblazen gevoel. Ook wanneer er sprake is van laxativamisbruik, dan moet de patiënt worden doorverwezen naar een arts.